Một chiếc van có thân nguyên vẹn, bề mặt mặt bích không hư hỏng, bulong cũng đã được siết đầy đủ nhưng hệ thống vẫn rò rỉ ngay sau khi đưa vào vận hành.
Trong trường hợp này, nhiều người thường kiểm tra lại van trước tiên.
Nhưng đôi khi vấn đề lại nằm ở một chi tiết nhỏ hơn rất nhiều: miếng gioăng không đúng kích thước.
Gioăng có thể chỉ lớn hơn hoặc nhỏ hơn một chút so với yêu cầu, nhưng vị trí làm kín của mối nối có thể bị thay đổi. Khi đó, việc “siết bulong thật chặt” chưa chắc giải quyết được vấn đề.
Gioăng không chỉ có nhiệm vụ “lấp kín khe hở”
Trong một mối nối mặt bích, gioăng nằm giữa các bề mặt cần làm kín và chịu lực nén từ hệ thống bulong.
Khi được lựa chọn và lắp đặt đúng, gioăng tạo ra vùng tiếp xúc phù hợp để hạn chế môi chất đi qua khe giữa hai bề mặt.
Vì vậy, gioăng phải phù hợp với:
- Kích thước mặt bích.
- Kích thước vùng
- Kiểu kết nối.
- Môi chất.
- Áp suất.
- Nhiệt độ.
- Vật liệu của gioăng.
Chỉ cần sai một trong những yếu tố quan trọng này, khả năng làm kín có thể bị ảnh hưởng.
Gioăng quá nhỏ: vùng làm kín không đủ
Một trong những lỗi dễ gặp là sử dụng gioăng có đường kính hoặc kích thước vùng làm kín nhỏ hơn yêu cầu.
Khi đó, gioăng có thể không phủ đủ khu vực cần làm kín.
Bề mặt tiếp xúc thực tế bị thu hẹp, lực nén không còn được phân bố như thiết kế.
Khi hệ thống có áp suất, môi chất có thể tìm đường đi qua những khu vực mà gioăng không bao phủ tốt.
Đặc biệt, với những hệ thống có áp suất cao hoặc nhiệt độ thay đổi, vấn đề này càng cần được kiểm tra kỹ.
Gioăng quá lớn cũng không có nghĩa là tốt hơn
Nhiều người nghĩ rằng gioăng lớn hơn một chút sẽ “dễ kín hơn”.
Thực tế không phải lúc nào cũng vậy.
Nếu gioăng nhô vào bên trong đường ống hoặc vùng dòng chảy không đúng thiết kế, nó có thể ảnh hưởng đến tiết diện dòng.
Trong một số cấu hình van, việc gioăng lắp sai vị trí còn có thể tạo ra cản trở đối với bộ phận chuyển động.
Đặc biệt với van bướm, cần chú ý vị trí gioăng và độ tương thích với thiết kế của van để tránh ảnh hưởng đến chuyển động của đĩa van.
Gioăng lệch tâm: lỗi nhỏ nhưng hậu quả không nhỏ
Không chỉ kích thước, vị trí của gioăng cũng rất quan trọng.
Một miếng gioăng đúng kích thước nhưng đặt lệch có thể khiến một bên được ép nhiều hơn bên còn lại.
Khi bulong được siết, lực nén lên gioăng không đồng đều.
Kết quả có thể là:
- Rò rỉ tại một vị trí.
- Gioăng bị ép biến dạng.
- Gioăng bị xô lệch trong quá trình vận hành.
- Mối nối giảm độ kín sau một thời gian.
Vì vậy, trước khi siết bulong cần đảm bảo gioăng được đặt đúng tâm và đúng vị trí làm kín.
Siết bulong càng mạnh có khắc phục được gioăng sai không?
Không nên nghĩ như vậy.
Nếu gioăng sai kích thước hoặc không phù hợp, việc tăng lực siết không phải giải pháp an toàn.
Siết quá mức có thể làm gioăng bị biến dạng, hư hỏng hoặc tạo lực không phù hợp lên mặt bích và các chi tiết liên quan.
Một mối nối tốt cần sự phối hợp giữa:
mặt bích phù hợp + gioăng đúng + căn chỉnh đúng + lực siết phù hợp.
Không thể dùng bulong để bù cho một chiếc gioăng không đúng yêu cầu.
Vì sao cùng một loại gioăng nhưng kết quả lại khác nhau?
Bởi gioăng không được lựa chọn chỉ dựa trên kích thước.
Ví dụ, cùng một DN nhưng hệ thống nước, hơi, dầu hoặc hóa chất có thể yêu cầu vật liệu gioăng khác nhau.
Nhiệt độ và áp suất cũng ảnh hưởng đến khả năng làm kín.
Một loại gioăng có thể phù hợp với môi trường này nhưng không phù hợp với môi trường khác.
Do đó, khi thay gioăng, không nên chỉ nói:
“Lấy gioăng cùng kích thước là được.”
Cần xác định cả môi chất, nhiệt độ, áp suất và kiểu mặt bích.
Khi van bị rò rỉ, nên kiểm tra gioăng như thế nào?
Nếu phát hiện rò tại mối nối mặt bích, có thể kiểm tra theo trình tự:
Bước 1: Xác định chính xác vị trí rò.
Bước 2: Kiểm tra kích thước và loại gioăng đang sử dụng.
Bước 3: Kiểm tra gioăng có đặt đúng tâm hay không.
Bước 4: Kiểm tra tình trạng bề mặt mặt bích.
Bước 5: Kiểm tra độ thẳng hàng của đường ống.
Bước 6: Kiểm tra cách siết và lực siết bulong.
Nếu gioăng có dấu hiệu bị ép lệch, biến dạng hoặc hư hỏng, cần xác định nguyên nhân trước khi lắp gioăng mới.
Đừng đổ lỗi cho van quá sớm
Một chiếc van bị rò không đồng nghĩa với việc thân van hoặc cơ cấu đóng mở bị lỗi.
Nếu rò tại mối nối mặt bích, cần kiểm tra cả gioăng, mặt bích, bulong và cách lắp đặt.
Đây cũng là lý do khi bảo trì hệ thống, việc thay van mới nhưng giữ nguyên gioăng cũ hoặc lắp lại mối nối không đúng kỹ thuật có thể khiến sự cố tái diễn.
Nguyễn Liêu Nhà Cung Cấp Van Hàng Đầu Tại Việt Nam
Một miếng gioăng sai kích thước có thể khiến mối nối mất độ kín dù van hoàn toàn không bị hỏng.
Gioăng cần đúng kích thước, đúng vật liệu, đúng vị trí và phù hợp với điều kiện áp suất – nhiệt độ – môi chất.
Khi van hoặc đường ống bị rò, đừng chỉ kiểm tra bản thân van. Hãy nhìn cả gioăng và toàn bộ mối nối.
Nguyễn Liêu cung cấp các dòng van công nghiệp, phụ kiện đường ống, mặt bích và gioăng phục vụ nhiều hệ thống, hỗ trợ tư vấn lựa chọn theo điều kiện sử dụng thực tế.
Nói tới Nguyễn Liêu là an tâm sản xuất.
✅ Tại Nguyễn Liêu – Van Công Nghiệp, chúng tôi cung cấp đa dạng các loại van công nghiệp chất lượng cao: van bi, van bướm, van cổng, van cầu, van an toàn, van điều khiển tự động…
Thông tin liên hệ:
- Địa chỉ: 11 Đường số 9, Khu Biệt Thự Him Lam Kênh Tẻ, P. Tân Hưng, TP.HCM
- Hotline/Zalo: 0915 140 011 – 0913 635 530
- Website: www.vancongnghiep.vn
- Email: nguyenlieu@vancongnghiep.vn
