Một chiếc van bướm đã được đặt đúng vị trí giữa hai mặt bích. Gioăng cũng đã lắp đầy đủ.
Nhưng sau khi siết bulong, van bắt đầu rò rỉ, đóng mở nặng hoặc đĩa van có dấu hiệu cạ vào bên trong.
Nhiều người thường nghĩ ngay đến chất lượng van.
Tuy nhiên, một chi tiết tưởng như rất nhỏ trong quá trình lắp đặt – lực siết bulong không đều – cũng có thể gây ra hàng loạt vấn đề.
Siết lệch bulong có thể ảnh hưởng đến van bướm như thế nào?
Van bướm thường được lắp giữa hai mặt bích. Khi siết bulong, lực từ hai mặt bích tác động lên gioăng và thân van.
Nếu lực siết không đều, một bên có thể bị ép mạnh trong khi bên còn lại chưa đạt mức cần thiết.
Điều này có thể làm thay đổi trạng thái tiếp xúc của gioăng và ảnh hưởng đến khả năng làm kín.
Vấn đề không nhất thiết xuất hiện ngay lập tức. Có trường hợp hệ thống vừa chạy thử chưa thấy rõ, nhưng sau một thời gian vận hành mới bắt đầu rò rỉ.
Rò rỉ mặt bích là dấu hiệu dễ nhận thấy nhất
Khi bulong được siết không đều, gioăng có thể bị nén không đồng nhất.
Một khu vực được ép quá mạnh, khu vực khác lại thiếu lực.
Nếu điều kiện làm việc thay đổi, áp suất tác động lên vị trí làm kín có thể làm xuất hiện rò rỉ.
Đây là lý do không nên nhìn vào việc:
“Bulong đã siết chặt rồi”
mà kết luận rằng mối nối chắc chắn kín.
Điều quan trọng là lực siết phải được phân bố phù hợp và mặt bích phải được căn chỉnh đúng.
Van bướm đóng mở nặng cũng có thể liên quan đến lắp đặt
Đây là dấu hiệu đáng chú ý.
Nếu trước khi lắp vào đường ống, van bướm đóng mở bình thường nhưng sau khi siết mặt bích lại trở nên khó vận hành, cần kiểm tra lại toàn bộ cụm lắp đặt.
Mặt bích có bị lệch không?
Đường ống có bị kéo ép để khớp với van không?
Gioăng có đặt đúng vị trí không?
Bulong có được siết đều không?
Van có bị đặt lệch tâm không?
Nếu các mặt bích không đồng tâm hoặc đường ống tạo lực bất thường lên thân van, việc siết bulong có thể làm tình trạng này nghiêm trọng hơn.
Tuyệt đối không dùng bulong để “kéo” hai mặt bích lệch
Đây là một lỗi lắp đặt cần tránh.
Nếu hai mặt bích không thẳng hàng, việc cố siết bulong thật mạnh để kéo chúng về vị trí có thể tạo lực không mong muốn lên van và đường ống.
Bulong có nhiệm vụ tạo lực kẹp phù hợp cho mối nối.
Nó không nên được sử dụng như một công cụ để cưỡng ép một hệ thống đường ống đang bị lệch.
Nếu hai mặt bích không căn chỉnh đúng, cần xử lý nguyên nhân trước khi siết hoàn thiện.
Siết bulong như thế nào để hạn chế lực không đều?
Với cụm mặt bích của van bướm, nên siết theo trình tự đối xứng hoặc chéo, từng bước, thay vì siết hết một bulong thật chặt rồi mới chuyển sang bulong tiếp theo.
Ví dụ, thay vì:
siết một con thật chặt → chuyển sang con kế bên → tiếp tục
nên thực hiện theo trình tự phân bố lực đều quanh mặt bích.
Ở mỗi bước, lực siết được tăng dần cho đến khi đạt yêu cầu theo hướng dẫn kỹ thuật của nhà sản xuất hoặc tiêu chuẩn áp dụng.
Nếu nhà sản xuất quy định mô-men siết cụ thể, cần tuân thủ thông số đó.
Gioăng cũng không thể bỏ qua
Bulong không phải yếu tố duy nhất gây rò rỉ.
Một mối nối van bướm còn phụ thuộc vào:
- Loại gioăng.
- Kích thước gioăng.
- Vị trí gioăng.
- Tình trạng bề mặt mặt bích.
- Độ phẳng và đồng tâm của mặt bích.
- Lực siết bulong.
- Điều kiện áp suất và nhiệt độ.
Nếu gioăng bị đặt lệch hoặc không phù hợp, dù bulong được siết đều, mối nối vẫn có thể không kín.
Nếu van bị rò sau khi siết bulong thì làm gì?
Không nên tiếp tục tăng lực siết một cách tùy ý.
Trước tiên cần xác định vị trí rò rỉ.
Nếu rò tại mặt bích, kiểm tra lại độ đồng tâm, gioăng và lực siết.
Nếu rò tại vị trí khác của van, cần kiểm tra theo cấu tạo của chính van.
Đặc biệt, nếu van bướm đang đóng mở khó sau khi lắp đặt, cần kiểm tra xem đĩa van có bị cản trở hay không trước khi tiếp tục vận hành.
Một con bulong lệch chưa chắc làm hỏng van ngay
Cần phân biệt giữa siết lệch một bulong và toàn bộ cụm mặt bích bị lắp sai.
Một bulong có lực siết chưa đều không có nghĩa van chắc chắn sẽ hỏng ngay.
Nhưng nếu lực kẹp trên toàn bộ mặt bích không được phân bố phù hợp, kết hợp với mặt bích lệch, gioăng sai vị trí hoặc đường ống bị ép, nguy cơ rò rỉ và vận hành bất thường sẽ tăng lên.
Vì vậy, vấn đề quan trọng không nằm ở riêng “một con bulong”, mà là cách toàn bộ mối nối được căn chỉnh và siết chặt.
Kiểm tra nhanh sau khi lắp van bướm
Sau khi hoàn thành lắp đặt, có thể kiểm tra theo trình tự:
Mặt bích → gioăng → bulong → độ đồng tâm → thao tác đóng mở → thử kín → đưa vào vận hành.
Nếu van đóng mở nhẹ nhàng trước khi thử áp nhưng trở nên nặng bất thường sau khi siết mặt bích, không nên bỏ qua dấu hiệu này.
Đó có thể là tín hiệu cho thấy cụm lắp đặt cần được kiểm tra lại.
Nguyễn Liêu – Chuyên Cung Cấp Hàng Chính Hãng, Giao Nhanh Tại TP.HCM
Một con bulong siết lệch không nhất thiết lập tức làm hỏng van bướm, nhưng lực siết không đều có thể ảnh hưởng đến gioăng, mặt bích và khả năng vận hành của cả cụm.
Khi lắp van bướm, đừng chỉ quan tâm đến việc “đã siết chặt chưa”.
Hãy quan tâm đến siết có đều không, mặt bích có thẳng không, gioăng có đúng không và van có đóng mở bình thường sau khi lắp hay không.
Bởi đôi khi, một sự cố rò rỉ tưởng như do van lại bắt đầu từ chính cách van được lắp vào đường ống.
Nguyễn Liêu cung cấp van bướm và các loại van công nghiệp phục vụ hệ thống đường ống, hỗ trợ tư vấn lựa chọn sản phẩm theo DN, vật liệu, kiểu kết nối và điều kiện vận hành thực tế.
Nói tới Nguyễn Liêu là an tâm sản xuất.
Thông tin liên hệ:
Địa chỉ: 11 Đường số 9, Khu Biệt Thự Him Lam Kênh Tẻ, P. Tân Hưng, TP.HCM
Hotline/Zalo: 0915 140 011 – 0913 635 530
Website: www.vancongnghiep.vn
Email: nguyenlieu@vancongnghiep.vn
