Có những hệ thống van cầu hoàn toàn không bị hỏng, không rò rỉ nhưng vẫn xuất hiện rung, tiếng ồn hoặc điều tiết không ổn định.
Một trong những yếu tố cần kiểm tra là vị trí lắp đặt.
Đặc biệt, nếu van cầu được đặt quá gần một co 90°, dòng chảy đi vào van có thể không còn ở trạng thái ổn định như người vận hành tưởng.
Vấn đề không nằm ở việc “co 90° làm hỏng van”, mà nằm ở cách dòng lưu chất thay đổi sau khi đi qua một chi tiết gây đổi hướng mạnh.
Co 90° làm dòng chảy thay đổi như thế nào?
Khi dòng lưu chất đi qua một đoạn ống thẳng, dòng chảy có xu hướng phát triển theo hình dạng ổn định hơn.
Nhưng khi đi qua co 90°, hướng dòng thay đổi đột ngột.
Sự đổi hướng này tạo ra phân bố vận tốc không đồng đều và các vùng nhiễu loạn phía sau co.
Nếu van được đặt ngay sau co, dòng chảy đi vào van có thể chưa kịp phát triển lại thành trạng thái tương đối ổn định.
Đối với một van dùng để điều tiết như van cầu, điều kiện dòng chảy phía trước van có thể ảnh hưởng đến cách van làm việc.
Vì sao van cầu cần quan tâm đến dòng chảy phía trước?
Van cầu không chỉ có nhiệm vụ đóng và mở.
Trong nhiều hệ thống, van được sử dụng để điều chỉnh lưu lượng hoặc áp suất.
Khi đó, trạng thái dòng chảy đi vào van có ý nghĩa lớn.
Nếu vận tốc phân bố không đều, các lực tác động lên vùng tiết lưu cũng có thể thay đổi.
Trong điều kiện nhất định, điều này có thể góp phần làm xuất hiện:
- Rung động.
- Tiếng ồn.
- Dòng chảy không ổn định.
- Khó kiểm soát lưu lượng.
- Tăng tổn thất áp suất.
Tất nhiên, không thể kết luận mọi van cầu đặt sau co 90° đều gặp sự cố. Mức độ ảnh hưởng phụ thuộc vào thiết kế hệ thống và điều kiện vận hành.
Đặt van càng sát co càng tốt?
Không.
Một lỗi bố trí khá phổ biến là tận dụng không gian bằng cách đặt các thiết bị sát nhau.
Ví dụ:
co 90° → van cầu
với khoảng cách giữa hai thiết bị rất ngắn.
Trong cấu hình này, dòng chảy phía sau co có thể chưa ổn định trước khi đi vào van.
Nếu hệ thống còn có yêu cầu điều tiết chính xác, lưu lượng lớn hoặc chênh áp đáng kể, cần đặc biệt chú ý.
Điều gì xảy ra nếu phía trước van có dòng chảy không đều?
Hãy hình dung dòng lưu chất đi vào van không phân bố đều trên toàn tiết diện.
Một vùng có thể có vận tốc cao hơn, trong khi vùng khác thấp hơn.
Khi đi qua khu vực tiết lưu của van cầu, sự phân bố này có thể làm lực tác động lên các bộ phận bên trong không đồng đều.
Trong một số điều kiện, hiện tượng này có thể làm tăng rung hoặc tiếng ồn.
Đây cũng là lý do không nên chỉ nhìn vào thông số của riêng van mà bỏ qua cấu hình đường ống xung quanh van.
Khoảng cách bao nhiêu là đủ?
Không nên đưa ra một con số cố định cho mọi hệ thống.
Khoảng cách lắp đặt phụ thuộc vào:
- Tiêu chuẩn áp dụng.
- Thiết kế của van.
- DN.
- Lưu lượng.
- Tốc độ dòng chảy.
- Môi chất.
- Chức năng của van.
- Yêu cầu của nhà sản xuất.
Vì vậy, khi lắp van cầu gần co 90°, cần ưu tiên kiểm tra hướng dẫn lắp đặt của nhà sản xuất và tiêu chuẩn kỹ thuật áp dụng, thay vì áp dụng một khoảng cách chung cho tất cả trường hợp.
Không chỉ co 90° mới gây nhiễu dòng
Ngoài co 90°, nhiều chi tiết khác cũng có thể ảnh hưởng đến dòng chảy trước van:
- Co nhiều hướng.
- Tê.
- Van khác đặt gần đó.
- Đoạn ống thu nhỏ.
- Đoạn ống mở rộng.
- Thiết bị tạo xoáy hoặc thay đổi hướng dòng.
Nếu nhiều chi tiết tập trung trong một đoạn ống ngắn, dòng chảy có thể phức tạp hơn đáng kể.
Vì vậy, khi van có biểu hiện rung hoặc điều tiết không ổn định, nên nhìn cả đoạn đường ống trước và sau van.
Nếu van đã lắp sát co thì có cần tháo ra ngay?
Không nhất thiết.
Trước tiên cần xác định van có thực sự gặp vấn đề hay không.
Nếu van hoạt động ổn định, không rung bất thường, không có tiếng ồn đáng kể và hệ thống đáp ứng yêu cầu, việc thay đổi bố trí cần được đánh giá dựa trên điều kiện thực tế.
Ngược lại, nếu van rung, phát tiếng hú hoặc điều tiết không ổn định, vị trí lắp đặt gần co 90° nên được đưa vào danh sách các nguyên nhân cần kiểm tra.
Kiểm tra thực tế nên bắt đầu từ đâu?
Có thể kiểm tra theo trình tự:
1. Xem lại sơ đồ đường ống: Van đang nằm ở đâu so với co, tê và các thiết bị khác?
2. Kiểm tra trạng thái vận hành: Rung xảy ra ở mọi độ mở hay chỉ tại một khoảng độ mở?
3. Đo áp suất: Xác định áp suất trước và sau van.
4. Kiểm tra lưu lượng: Lưu lượng thực tế có phù hợp với lựa chọn van không?
5. Kiểm tra giá đỡ: Đường ống có được cố định chắc chắn không?
6. Đối chiếu hướng dẫn lắp đặt: Xác định yêu cầu về đoạn ống thẳng và bố trí thiết bị theo nhà sản xuất/tiêu chuẩn liên quan.
Đừng chỉ nhìn vào bản thân van
Khi một van cầu rung, phản xạ đầu tiên thường là kiểm tra van.
Nhưng một chiếc van có thể đang phản ánh những gì xảy ra trong hệ thống phía trước nó.
Co 90° → dòng chảy thay đổi → dòng chưa ổn định → van điều tiết → rung hoặc tiếng ồn.
Đây không phải là chuỗi nguyên nhân bắt buộc trong mọi trường hợp, nhưng là một hướng kiểm tra đáng chú ý khi van được bố trí quá gần các chi tiết làm thay đổi hướng dòng.
Mua Van Chính Hãng – Nguyễn Liêu Cung Cấp Van Hàng Đầu Việt Nam
Van cầu đặt gần co 90° không đồng nghĩa chắc chắn sẽ xảy ra sự cố.
Tuy nhiên, dòng chảy sau co có thể chưa ổn định, và điều kiện này cần được xem xét khi van cầu có nhiệm vụ điều tiết hoặc xuất hiện rung, tiếng ồn, lưu lượng không ổn định.
Khi thiết kế và lắp đặt, hãy nhìn cả van + đường ống + hướng dòng + vị trí các phụ kiện, thay vì chỉ kiểm tra riêng chiếc van.
Nguyễn Liêu cung cấp van cầu và các loại van công nghiệp phục vụ nhiều hệ thống đường ống, hỗ trợ tư vấn lựa chọn và bố trí theo thông số kỹ thuật, môi chất và điều kiện vận hành thực tế.
Nói tới Nguyễn Liêu là an tâm sản xuất.
CÔNG TY TNHH THƯƠNG MẠI & KỸ THUẬT NGUYỄN LIÊU
Website: https://vancongnghiep.vn
SĐT/Zalo: 0915 140 011 – 0913 635 530
Email: nguyenlieu@vancongnghiep.vn
Nói tới Nguyễn Liêu là an tâm sản xuất.
