Hai hệ thống cùng sử dụng đường ống DN50, cùng lắp van mặt bích và nhìn bên ngoài gần như không có nhiều khác biệt. Nhưng một hệ thống vận chuyển nước, hệ thống còn lại sử dụng hơi.
Liệu có thể dùng cùng một loại van cho cả hai?
Câu trả lời không nên dựa vào hình dáng bên ngoài.
Điểm khác biệt nằm ở nhiều thông số kỹ thuật, trong đó có một chi tiết tưởng nhỏ nhưng lại ảnh hưởng rất lớn đến khả năng làm kín của van: vật liệu gioăng.
Tuy nhiên, gioăng không phải yếu tố duy nhất. Khi lựa chọn van cho nước hay hơi, cần xem xét đồng thời nhiệt độ, áp suất, vật liệu thân van và cấu tạo làm kín.
Vì sao nước và hơi không thể chọn van giống nhau một cách tùy ý?
Nước và hơi đều là môi chất thường gặp trong công nghiệp nhưng điều kiện làm việc có thể rất khác nhau.
Nước trong nhiều hệ thống có nhiệt độ tương đối thấp. Trong khi đó, hơi nước có thể làm việc ở nhiệt độ và áp suất cao hơn đáng kể.
Khi nhiệt độ tăng, vật liệu làm kín phải chịu được điều kiện nhiệt tương ứng. Một vật liệu phù hợp với nước lạnh hoặc nước ở nhiệt độ vừa phải chưa chắc phù hợp khi tiếp xúc với hơi nóng trong thời gian dài.
Đây chính là lý do không nên chọn van chỉ dựa vào DN và kiểu kết nối.
Gioăng là “chi tiết nhỏ” nhưng không hề nhỏ
Gioăng có nhiệm vụ tạo độ kín giữa các bề mặt kết nối hoặc tại những vị trí cần làm kín trong van.
Nếu chọn sai vật liệu, gioăng có thể bị lão hóa, biến dạng hoặc suy giảm khả năng làm kín khi làm việc ở điều kiện không phù hợp.
Đối với hệ thống nước, tùy ứng dụng có thể sử dụng các loại vật liệu làm kín phù hợp với nhiệt độ và môi chất.
Đối với hệ thống hơi, cần đặc biệt chú ý đến khả năng chịu nhiệt của vật liệu làm kín.
Không thể chỉ nhìn vào màu sắc hoặc hình dáng gioăng để xác định nó dùng được cho môi chất nào.
Một chiếc van dùng tốt cho nước chưa chắc phù hợp cho hơi
Đây là điểm dễ gây nhầm lẫn.
Khi thấy một chiếc van đang hoạt động tốt trên hệ thống nước, người dùng có thể nghĩ rằng chỉ cần chọn cùng DN để lắp cho đường hơi.
Nhưng van dùng cho hơi cần được kiểm tra về áp suất, nhiệt độ, vật liệu và khả năng làm kín theo điều kiện thực tế.
Nếu nhiệt độ hơi cao hơn giới hạn của vật liệu làm kín, gioăng có thể xuống cấp nhanh chóng.
Khi đó, hiện tượng rò rỉ có thể xuất hiện tại các vị trí kết nối hoặc bộ phận làm kín của van.
Không chỉ gioăng, thân van cũng phải phù hợp
Nếu chỉ thay gioăng bằng một loại có khả năng chịu nhiệt tốt hơn nhưng thân van hoặc các bộ phận khác không đáp ứng điều kiện làm việc, hệ thống vẫn chưa chắc an toàn.
Khi chọn van cho hơi, cần xem xét tổng thể:
- Thân van làm bằng vật liệu gì?
- Đĩa/cánh van sử dụng vật liệu nào?
- Ty van có phù hợp với nhiệt độ làm việc không?
- Gioăng và vật liệu làm kín có đáp ứng không?
- Cấp áp suất của van là bao nhiêu?
- Nhiệt độ làm việc cho phép của van là bao nhiêu?
Đây mới là cách đánh giá một chiếc van có phù hợp với hệ thống hay không.
Vì sao nhiệt độ là thông số dễ bị bỏ quên?
Khi mua van, người dùng thường cung cấp DN và áp suất nhưng đôi khi bỏ qua nhiệt độ.
Trong khi đó, nhiệt độ có thể ảnh hưởng đáng kể đến khả năng làm việc của nhiều vật liệu.
Một loại gioăng có thể phù hợp ở nhiệt độ thấp nhưng không còn giữ được đặc tính ban đầu khi nhiệt độ tăng cao.
Với hệ thống hơi, việc biết hơi bão hòa hay hơi quá nhiệt, nhiệt độ và áp suất làm việc là những thông tin rất hữu ích khi lựa chọn van.
Van cho nước cũng có nhiều loại khác nhau
Ngay cả khi môi chất là nước, cũng không thể chọn van theo một công thức duy nhất.
Nước sạch, nước nóng, nước biển, nước có hóa chất hoặc nước chứa nhiều cặn có thể đặt ra những yêu cầu khác nhau về vật liệu.
Ví dụ, hệ thống nước biển cần quan tâm nhiều đến khả năng chống ăn mòn của vật liệu. Trong khi hệ thống nước nóng lại cần chú ý đến khả năng chịu nhiệt của các bộ phận làm kín.
Như vậy, câu hỏi không chỉ là:
“Van này dùng cho nước hay hơi?”
Mà phải là:
“Van này có phù hợp với loại nước hoặc loại hơi, ở nhiệt độ và áp suất cụ thể của hệ thống hay không?”
4 thông tin nên cung cấp khi mua van
Để nhà cung cấp lựa chọn van chính xác hơn, người mua nên cung cấp ít nhất:
1. Môi chất: nước, hơi, dầu, khí hoặc hóa chất.
2. Áp suất làm việc: áp suất thực tế và yêu cầu của hệ thống.
3. Nhiệt độ: nhiệt độ thấp nhất, thông thường và cao nhất nếu có.
4. Kích thước và kiểu kết nối: DN, ren, mặt bích và tiêu chuẩn liên quan.
Chỉ với những thông tin này, việc tư vấn van đã chính xác hơn rất nhiều so với việc chỉ nói “cho tôi van DN50”.
Đừng để một chi tiết nhỏ trở thành nguyên nhân của sự cố lớn
Một chiếc gioăng có giá trị không lớn so với toàn bộ hệ thống. Nhưng nếu lựa chọn sai, hậu quả có thể không nhỏ.
Rò rỉ hơi có thể gây thất thoát năng lượng và tạo nguy cơ mất an toàn. Rò rỉ nước có thể làm ảnh hưởng đến thiết bị, sàn nhà hoặc các khu vực xung quanh.
Vì vậy, vật liệu làm kín cần được xem xét ngay từ khi lựa chọn van, thay vì chờ đến khi hệ thống xuất hiện rò rỉ mới kiểm tra.
Nguyễn Liêu Nhà Cung Cấp Van Hàng Đầu Tại Việt Nam
Một chi tiết nhỏ như vật liệu gioăng có thể ảnh hưởng trực tiếp đến khả năng làm kín của van, nhưng lựa chọn van cho nước hay hơi không thể chỉ dựa vào riêng gioăng.
Cần xem xét đồng thời môi chất, nhiệt độ, áp suất, vật liệu thân van, vật liệu làm kín, DN và kiểu kết nối.
Van phù hợp với nước chưa chắc phù hợp với hơi. Và ngay cả hai hệ thống cùng sử dụng nước cũng có thể cần những cấu hình van khác nhau nếu nhiệt độ, môi trường hoặc tính chất lưu chất khác nhau.
Chọn đúng ngay từ đầu sẽ giúp hạn chế rò rỉ, giảm thời gian bảo trì và tăng độ ổn định cho hệ thống.
Nguyễn Liêu cung cấp van công nghiệp và phụ kiện đường ống, hỗ trợ tư vấn lựa chọn theo điều kiện làm việc thực tế.
CÔNG TY TNHH THƯƠNG MẠI & KỸ THUẬT NGUYỄN LIÊU
Website: https://vancongnghiep.vn
SĐT/Zalo: 0915 140 011 – 0913 635 530
Email: nguyenlieu@vancongnghiep.vn
Nói tới Nguyễn Liêu là an tâm sản xuất.
