Một tình huống khá phổ biến trong hệ thống tự động hóa là: đã cấp điện cho van điện từ nhưng van không hoạt động.
Đèn báo vẫn sáng, đồng hồ vẫn có điện, tín hiệu điều khiển vẫn xuất hiện nhưng dòng môi chất không thay đổi.
Phản xạ đầu tiên thường là tháo van ra hoặc thay ngay cuộn coil mới.
Nhưng không phải lúc nào vấn đề cũng nằm bên trong van.
Một chiếc van điện từ không đóng mở được có thể đang phản ánh vấn đề của cả hệ thống phía trước và phía sau nó.
Có điện không có nghĩa là van chắc chắn hoạt động
Đây là điểm đầu tiên cần phân biệt.
Việc đo được điện áp tại hệ thống chưa đồng nghĩa với việc cuộn coil đang nhận đúng điều kiện làm việc.
Cần kiểm tra:
- Điện áp định mức của coil.
- Điện áp thực tế.
- AC hay DC.
- Tần số đối với nguồn AC.
- Tình trạng đầu nối.
- Dây dẫn.
- Tín hiệu điều khiển.
Nếu van sử dụng coil 24VDC nhưng nguồn thực tế không phù hợp hoặc điện áp bị sụt đáng kể khi tải hoạt động, cuộn coil có thể không tạo ra lực từ cần thiết.
Do đó, “có điện” chỉ là bước kiểm tra đầu tiên.
Coil có thể có điện nhưng phần cơ khí vẫn không di chuyển
Van điện từ thường có cuộn coil tạo từ trường để tác động lên lõi từ hoặc cơ cấu bên trong.
Nếu coil đã được cấp điện nhưng lõi van bị kẹt do cặn bẩn, rỉ sét hoặc tạp chất, van vẫn có thể không đóng mở như mong muốn.
Đây là lý do không nên chỉ kiểm tra phần điện.
Cần xem xét đồng thời:
Điện → coil → lõi từ → cơ cấu van → dòng môi chất.
Chỉ cần một mắt xích gặp vấn đề, toàn bộ quá trình đóng mở có thể bị ảnh hưởng.
Đường ống có thể là nguyên nhân mà ít ai để ý
Giả sử van vẫn hoạt động bình thường nhưng phía trước van không có đủ áp suất hoặc lưu lượng, kết quả cuối cùng vẫn có thể khiến người vận hành tưởng rằng van bị hỏng.
Đặc biệt với van điện từ loại pilot operated, chênh lệch áp suất có thể đóng vai trò quan trọng đối với quá trình đóng mở.
Khi đó cần kiểm tra:
- Áp suất đầu vào.
- Áp suất đầu ra.
- Chênh lệch áp suất.
- Chiều dòng chảy.
- Điều kiện áp suất tối thiểu theo thiết kế van.
Nếu điều kiện vận hành không phù hợp với yêu cầu của van, việc cấp điện cho coil chưa chắc làm van hoạt động như mong muốn.
Lắp ngược chiều dòng chảy cũng có thể gây vấn đề
Trên thân nhiều van điện từ có ký hiệu mũi tên chỉ chiều dòng chảy.
Nếu lắp ngược, van có thể hoạt động không đúng thiết kế.
Đây là một trong những kiểm tra đơn giản nhưng rất quan trọng.
Khi van “không chạy”, đừng chỉ nhìn vào coil. Hãy nhìn trực tiếp trên thân van và kiểm tra:
Mũi tên trên van → chiều dòng chảy thực tế của đường ống.
Cặn bẩn trong đường ống có thể đi thẳng vào van
Một hệ thống đường ống mới lắp đặt hoặc đường ống lâu ngày không vệ sinh có thể chứa:
- Mạt kim loại.
- Rỉ sét.
- Cặn đường ống.
- Tạp chất.
- Bụi bẩn.
Khi dòng môi chất đi qua, các chất này có thể lọt vào bên trong van.
Đối với các van có khe dẫn nhỏ hoặc lỗ pilot, cặn bẩn có thể ảnh hưởng đáng kể đến quá trình hoạt động.
Đây là lý do trong nhiều hệ thống, việc bố trí lọc Y hoặc bộ lọc phù hợp trước van có thể giúp hạn chế tạp chất đi vào thiết bị.
Áp suất phía sau van cũng cần được xem xét
Một lỗi kiểm tra thường gặp là chỉ nhìn áp suất phía trước van.
Nhưng để hiểu van đang làm việc thế nào, cần xem cả phía sau.
Nếu đường ống phía sau bị tắc, van khóa ở vị trí khác hoặc áp suất đầu ra tăng cao, dòng chảy thực tế qua van có thể không giống như dự kiến.
Do đó, khi chẩn đoán sự cố, nên quan sát cả:
P1 – van – P2
thay vì chỉ kiểm tra:
P1 → van.
Van có thể “có tiếng” nhưng vẫn không mở đúng
Một số trường hợp khi cấp điện, coil phát ra tiếng “tạch” hoặc tiếng rung nhẹ. Điều này cho thấy cơ cấu từ có phản ứng, nhưng chưa đủ để kết luận van đã mở hoàn toàn.
Nếu lưu lượng vẫn không đi qua, cần tiếp tục kiểm tra phần cơ khí và điều kiện áp suất.
Không nên sử dụng tiếng động của coil làm tiêu chí duy nhất để xác định van đang hoạt động bình thường.
Đừng thay van trước khi kiểm tra 5 điểm này
Khi van điện từ không hoạt động, có thể kiểm tra theo trình tự:
1. Nguồn điện:
Điện áp thực tế có đúng với thông số coil không?
2. Coil:
Coil có dấu hiệu cháy, nóng bất thường hoặc hư hỏng không?
3. Chiều dòng chảy:
Van đã được lắp đúng hướng chưa?
4. Áp suất:
Áp suất đầu vào và chênh áp có nằm trong phạm vi yêu cầu của van không?
5. Đường ống:
Có tắc nghẽn, cặn bẩn, van khóa hoặc bộ lọc bị nghẹt không?
Nếu năm điểm này chưa được kiểm tra, việc thay van mới có thể chỉ giải quyết phần ngọn.
Khi nào mới nên tháo van để kiểm tra?
Nếu nguồn điện, tín hiệu điều khiển, chiều lắp và điều kiện đường ống đều phù hợp nhưng van vẫn không hoạt động, lúc đó mới nên tập trung kiểm tra sâu hơn vào bản thân van.
Có thể cần kiểm tra:
- Coil.
- Lõi từ.
- Lò xo.
- Màng van.
- Lỗ pilot.
- Bề mặt làm kín.
- Cặn bên trong.
Tùy cấu tạo, việc tháo kiểm tra nên được thực hiện bởi người có chuyên môn và phải bảo đảm hệ thống đã được cô lập, xả áp và ngắt nguồn an toàn.
MUA VAN ĐIỆN TỪ CHÍNH HÃNG Ở TP.HCM ?
Van điện từ có điện nhưng không chạy chưa chắc là do van hỏng.
Nguồn điện, coil, áp suất, chiều dòng chảy, cặn bẩn và tình trạng đường ống đều có thể ảnh hưởng đến khả năng đóng mở của van.
Vì vậy, trước khi thay một chiếc van điện từ, hãy nhìn rộng hơn:
Nguồn điện → coil → van → áp suất → đường ống → dòng chảy.
Một quy trình kiểm tra đúng có thể giúp xác định chính xác nguyên nhân thay vì thay van mới nhưng sự cố vẫn lặp lại.
Nguyễn Liêu cung cấp các dòng van điện từ và van công nghiệp phục vụ hệ thống nước, khí, hơi và các ứng dụng công nghiệp, hỗ trợ lựa chọn theo môi chất, áp suất, nhiệt độ và điều kiện vận hành thực tế.

Tư Vấn & Cung Cấp Van Điện Từ DONGJIN – Gọi Ngay Nguyễn Liêu!
Đừng mất thời gian tìm kiếm nhiều nơi – Hãy đến ngay Nguyễn Liêu!
Nguyễn Liêu là đơn vị phân phối chính hãng van điện từ DONGJIN – KOREA, đã đồng hành cùng hàng trăm doanh nghiệp, nhà máy, kỹ sư cơ điện trên toàn quốc.
Địa chỉ: 11 Đường số 9, Khu Biệt Thự Him Lam Kênh Tẻ, P. Tân Hưng, TP.HCM
Hotline/Zalo: 0915 140 011 – 0913 635 530
Website: www.vancongnghiep.vn
Email: nguyenlieu@vancongnghiep.vn
