VAN CẦU
Van cầu (tên tiếng Anh là Globe Valve) hay còn được gọi là van chặn, van hơi nóng,… Là một loại van được sử dụng phổ biến trong công nghiệp dùng để đóng, mở dòng chảy của lưu chất. Đĩa van của loại van này có hình dạng gần với hình cầu nên được gọi là van cầu.
CẤU TẠO VÀ NGUYÊN LÝ HOẠT ĐỘNG CỦA VAN CẦU
Cấu tạo
Hình 2. Cấu tạo van cầu
a. Thân van
Van được đúc nguyên khối từ nhiều chất liệu khác nhau inox, gang, thép, đồng. Tất cả vật liệu đều có độ bền cao, chống ăn mòn, chịu được nhiệt độ và áp lực lớn. Do đó, van có thể làm việc được trong nhiều môi trường khắc nghiệt.
b. Đĩa van
Chất liệu chế tạo đĩa van đa số là Inox có độ cứng cao, chống ăn mòn tốt. Đĩa van sẽ được kết nối với đầu dưới của trục van. Đây là bộ phận tiếp xúc trực tiếp với lưu chất và thực hiện hoạt động đóng/mở, kiểm soát dòng chảy khi đi qua van.
c. Trục van
Được làm bằng chất liệu inox hoặc thép không gỉ có độ bền cao, đảm bảo an toàn. vì đây là bộ phận kết nối đĩa van và bộ phận điều khiển. Với mục đích truyền lực tác động từ bộ điều khiển để đĩa van thực hiện quá trình đóng/mở.
d. Gioăng làm kín
Gioăng được sản xuất từ nhiều chất liệu khác nhau chịu được nhiệt độ cao, chống ăn mòn tốt. Bộ phần này được đặt bên trong thân van hoặc phần kết nối giữa van và đường ống. Với mục đích làm kín, tránh rò rỉ và giảm lực ma sát.
e. Bộ phận điều khiển
Van cầu được thiết kế điều khiển thủ công bằng tay quay vô lăng. Vận hành thủ công cần nhiều sức lực nên chỉ phù hợp với đường ống có kích cỡ nhỏ.
Nguyên lý hoạt động
Van vận hành nhờ hệ thống truyền động gồm tay quay – trục van – đĩa van. Khi van đang ở trạng thái đóng, đĩa van sẽ nằm tại vị trí bịt kín vách ngăn giữa hai nửa trong thân van. Khi điều khiển tay quay vô lăng làm cho đĩa van dịch chuyển ra khỏi vị trí vách ngăn, dòng chảy sẽ đi xuyên qua van.
Thông số kỹ thuật của một số loại van cầu
ỨNG DỤNG CỦA VAN CẦU
Hình 3. Ứng dụng van cầu
Với hoạt động đóng/mở, kiểm soát dòng chảy van cầu luôn làm việc hiệu quả. Hơn thế, van cầu được thiết kế với nhiều kích thước, chất liệu và nhiều thương hiệu khác nhau. Vì vậy, loại van này luôn đáp ứng tất cả nhu cầu sử dụng của người dùng. Một số ứng dụng phổ biến phải kể đến như:
- Hệ thống làm mát cần được điều chỉnh.
- Hệ thống cấp nước, thực phẩm, hoá học.
- Hệ thống thoát nước và chiết suất không khí ngưng tụ.
- Nắp lỗ thông hơi chính và cống rãnh thoát nước.
- Hệ thống dầu nhờn tuabin.
ƯU NHƯỢC ĐIỂM CỦA VAN CẦU
Ưu điểm
- Khả năng kiểm soát dòng chảy tốt.
- Van có khả năng làm việc tốt hơn các loại van khác.
- Hành trình đóng mở ngắn hơn so với van cổng.
- Các bộ phận như nắp van, đĩa van, phần đệm có thể tháo ra dễ dàng. Do đó việc bảo hành, sửa chữa vô cùng dễ dàng.
- Có nhiều chủng loại phù hợp với nhiều lựa chọn và ứng dụng khác nhau.
Nhược điểm
- Áp suất trong đường ống sẽ bị giảm một phần khi lưu chất chảy qua van cầu.
- Cần nhiều sức hơn để tác động đóng/mở van so với các loại van khác.
- Trọng lượng van nặng hơn so với các loại van khác có cùng kích thước.
- Có giá thành đắt hơn các loại van như van cổng, van bi, van bướm…
